Krakowski Salon Sztuki 2020 wpisał się w wyjątkowo trudny dla kultury i organizatorów wydarzeń czas pandemii. W odpowiedzi na związane z nią obostrzenia zaproponowaliśmy rozwiązania adekwatne do warunków, w których z dnia na dzień znaleźli się artyści i artystki. Zamiast wystawy zorganizowaliśmy otwarty konkurs, którego najważniejszym celem było bezpośrednie wsparcie dla osób i krakowskch adresów związanych ze sztuką. Kapituła konkursu nazwała się przewrotnie „Komisją ds. Zapobiegania Nędzy i Rozpaczy”,jej praca polegała  na wypracowaniu konstruktywnych i pozytywnych rekomendacji dla środowiska sztuki, a także przekazaniu ważnych pomysłów i narzędzi, które miasto wspólnie z środowiskiem sztuki mogłoby rozwijać w kolejnych latach. Komisja stanowiłą reprezentację środowiska rozmawiającą o sytuacji twórców, o stypendiach, mechanizmach wsparcia, programach dla galerii i pracowniach twórczych, a także o tworzeniu wspólnych przestrzeni dla ludzi sztuki w Krakowie. Podobnie jak w poprzednich latach za organizacją wydarzenia stały Miasto Kraków, KBF i Fundacja F.A.I.T.

Cechą rozpoznawalną Krakowskiego Salonu Sztuki była do tej pory publiczna prezentacja rocznego dorobku twórczego artystek i artystów krakowskich, albo z Krakowem związanych, w Pałacu Sztuki. Organizacja wystawy jesienią ubiegłego roku okazało się niestety niemożliwe. A przecież także towarzyszące jej oprowadzania kuratorskie, spotkania z autorami, gala czy aukcja dzieł były w poprzednich dwóch latach istotną dla krakowian częścią wydarzenia. „W 2020 roku stanęliśmy więc przed trudnym dylematem: jak pokazać mieszkańcom miasta najnowsze realizacje artystów i artystek, a jednocześnie wspomóc ich działania? Konkurs, który ogłosiliśmy w połowie roku pod przewrotnym tytułem »Obraz nędzy i rozpaczy«, wyłonił 14 laureatów w kategorii OSOBA ROKU i 5 inicjatyw w kategorii MIEJSCE ROKU aktywnych w obszarze sztuki w Krakowie. W ten sposób udało się w pozytywny sposób wykorzystać zaistniałą sytuację. Nie musieliśmy odwoływać wydarzenia, a dzięki nowej formule Salonu po raz pierwszy mogliśmy przekazać istotne wsparcie prosto w ręce twórców” – mówi Izabela Błaszczyk, dyrektor KBF.

„Poprzednie edycje pozwoliły nam w pełni docenić model współpracy między miejską instytucją kultury (KBF) i organizacją pozarządową (F.A.I.T.) wypracowany w ramach poprzednich odsłon Salonu. To dzięki tej relacji nauczyliśmy się, jak prowadzić dialog między podmiotami bardzo od siebie różnymi. Salon nauczył nas, jak korzystać z silnej ramy, nie tracąc elastyczności i plastyczności” – podkreślili Magdalena Kownacka i Gaweł Kownacki, dyrektorzy  Krakowskiego Salonu Sztuki.

Jedenastoosobowa Komisja ds. Zapobiegania Nędzy i Rozpaczy składała się z przedstawicieli i przedstawicielek środowiska artystycznego reprezentujących różne grupy aktywne w polu sztuk wizualnych w Krakowie, różne generacje i różne zawody. Komisja nie tylko wybrała zwycięzców konkursu, ale podczas wieloetapowych dyskusji udało się również stworzyć zestaw służących polu sztuki rekomendacji. Jedną z propozycji Komisji jest  utworzenie Kohabitatu, czyli Krakowskiego Domu Pracy Twórczej. Jak tłumaczą jego pomysłodawcy mógłby on być miejscem  otwartym i włączającym, ale też uzupełniającym środowisko sztuki, wpisującym się pomiędzy działania publicznych instytucji kultury a oddolnych inicjatyw miasta. Kohabitat mógłby być miejscem sprzyjającym integracji środowiska, miejscem ich współpracy, pracy na procesach ważnych dla świata sztuki. „Jesteśmy w trakcie opracowywania systemowego programu rozwoju pola sztuki w Krakowie, podobnego do realizowanego z sukcesem wieloletniego programu Miasta Literatury. Małopolski Instytut Kultury przygotowuje dla miasta wywiady środowiskowe uwzględniające jak najwięcej głosów z pola sztuki. Chcielibyśmy uporządkować kluczowe elementy polityki wspierającej sztukę w mieście, wielość programów, galerii sztuki, pracowni, stypendiów i nagród, działalność instytucji, stowarzyszeń, Akademii Sztuk Pięknych i organizacji pozarządowych – aby jak najbardziej adekwatnie wspierać środowiska twórcze miasta. Z pewnością tworzenie przestrzeni wspólnych dla szeroko rozumianych środowisk kreatywnych sprzyja eksperymentowaniu i współpracy dla twórców aktywnych we wszystkich obszarach sztuki. Będziemy szukać sposobu na wdrożenie tego pomysłu.” – mówi Robert Piaskowski, pełnomocnik prezydenta Miasta Krakowa ds. kultury.

Warto podkreślić, że idea Kohabitatu została zgłoszona, jako propozycja Krakowskiego Salonu Sztuki, w ramach konsultacji społecznych dotyczących zagospodarowania obszaru „Wesoła”, dawnego kwartału szpitali uniwersyteckich w okolicy ul. Kopernika. Mogłaby ona się stać ciekawym pomysłem na znalezienie funkcji dla tej ważnej historycznej przestrzeni i możliwościąwypracowania nowych modeliwspółpracy pomiędzy miastem i lokalnym środowiskiem artystycznym. Wypracowanie modelu funkcjonowania takiego kolektywu artystycznego mogłoby być ciekawym i nieoczywistym sposobem na wsparcie artystów indywidualnych i organizacji pozarządowych działających w polu sztuki.

Krakowski Salon Sztuki 2020 powstał we współpracy Miasta Krakowa, KBF – miejskiej instytucji kultury oraz Fundacji Artyści – Innowacja – Teoria (F.A.I.T.) – organizacji pozarządowej aktywnej na lokalnym polu sztuki od 15 lat. Ta współpraca pozwala przyglądać się krajobrazowi kultury Krakowa z różnych perspektyw.

Zapoznaj się z dokumentem.